.png)
Yönetici Koçluğu (Executive Coaching) Süreci Hangi Adımlardan Oluşur?
Yönetici koçluğu, yöneticinin liderlik becerilerini, stratejik düşünme kapasitesini ve kişisel farkındalığını geliştiren birebir bir gelişim sürecidir. Uluslararası kullanımda executive coaching olarak adlandırılır. Süreç koç ile yönetici arasında güvene dayalı, gizlilik esaslı ve hedef odaklı bir ilişki içinde yürür. Kurum tarafında ise süreci İK kurar, takvime bağlar ve sonucunu izler. Bu yazı sürecin adımlarını İK'nın her adımdaki rolüyle birlikte ele alır ve üst yönetimin karar vereceği başlıkları özetler.
Yönetici Koçluğu (Executive Coaching) Süreci Nasıl Başlar?
Süreç bir ihtiyaçla başlar. Yeni bir role atanan yönetici, sorumluluk alanı genişleyen bir direktör ya da yedekleme planında yer alan bir aday koçluğun doğal adaylarıdır. İK ihtiyacı performans görüşmesi kayıtlarından, 360 derece geri bildirimden ve değerlendirme merkezi raporlarından okur.
Koçluğun zamanlaması sonucu etkiler. Yöneticinin yeni bir sorumluluk aldığı, ekibinin büyüdüğü ya da kurumun bir dönüşüm sürecine girdiği dönemler gelişim için güçlü bir zemin sunar. İK bu dönemleri atama kararları, organizasyon değişiklikleri ve yedekleme planı güncellemeleri üzerinden izler ve koçluk önerisini ilgili karar ile aynı anda gündeme getirir. Böylece koçluk, yöneticinin gerçek gündemiyle aynı takvimde ilerler.
İhtiyaç netleştiğinde İK üç tarafı belirler. Koçluk alan yönetici sürecin sahibidir. Yöneticinin bağlı olduğu üst yönetici sponsor rolünü üstlenir ve hedeflerin kurum öncelikleriyle uyumunu sağlar. İK ise sürecin çerçevesini, takvimini ve kayıt düzenini kurar. Koçluğun tanımı ve kuruma katkısı Yönetici Koçluğu Nedir? Kapsamı, Süreci ve Kuruma Katkısı yazımızda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Başlangıçta İK yöneticiyle bir ön görüşme yapar. Görüşmede koçluğun amacını, gizlilik sınırlarını ve yöneticinin beklentisini konuşur. Yöneticinin sürece gönüllü katılımı bu görüşmede netleşir. İK aynı görüşmeyi sponsorla da yapar ve sponsorun süreçteki görevlerini anlatır.
Sürecin Adımları ve İK'nın Her Adımdaki Rolü
Executive coaching süreci altı adımda ilerler. İK her adımda farklı bir görev üstlenir.
• İhtiyaç ve hedef çerçevesi. İK, yönetici ve sponsorla birlikte iki ya da üç gözlemlenebilir gelişim hedefi tanımlar.
• Koç eşleştirme. İK, koç havuzundan yöneticinin rolüne ve hedeflerine uygun adayları önerir. Yönetici tanışma görüşmelerinin ardından koçunu seçer.
• Üçlü sözleşme. Yönetici, koç ve sponsor hedefleri, süreyi, gizlilik sınırlarını ve ölçüm yöntemini yazılı olarak onaylar.
• Koçluk görüşmeleri. Görüşmeler ihtiyaca göre 6 ile 8 seans arasında planlanır. İK takvimi izler, görüşmenin içeriği koç ile yönetici arasında kalır.
• Ara değerlendirme. Sürecin ortasında yönetici, koç ve sponsor hedeflerdeki ilerlemeyi gözden geçirir ve gerekirse hedefi günceller.
• Kapanış ve takip. Yönetici kazanımlarını ve sürdüreceği davranışları özetler. İK takip görüşmesinin tarihini belirler.
Adımların sırası sabittir, süresi ise yöneticinin ihtiyacına ve kurumun hedeflerine göre değişir. Yeni atanan bir yönetici için süreç atama tarihinden itibaren ilk aylara yerleşir. Kapsamı genişleyen bir rol için hedefler yeni sorumluluk alanına göre yazılır. Yedekleme planındaki bir aday için ise hedefler hedef pozisyonun yetkinliklerinden türetilir.
Koç eşleştirme adımında İK, havuzdaki koçların eğitimini, sektör deneyimini ve referanslarını önceden doğrular. Yöneticiye iki ya da üç seçenek sunar. Seçimi yöneticinin yapması sürecin sahiplenilmesini güçlendirir.
Üçlü sözleşme sürecin temel belgesidir. Sözleşmede hedeflerin yanında tarafların sorumlulukları da yer alır. Yönetici görüşmelere hazırlıklı katılır ve görüşmeler arasında belirlediği davranışı işinde uygular. Koç süreci etik çerçeveye uygun yürütür. Sponsor yöneticiye geri bildirim verir ve ara değerlendirmeye katılır. İK ise takvimin işlemesini ve belgelerin tamamlanmasını sağlar.
Koçluk görüşmelerinin her biri benzer bir düzenle ilerler. Yönetici bir önceki görüşmeden bu yana denediği davranışı ve sonucunu paylaşır. Ardından günün konusunu belirler. Görüşmenin sonunda bir sonraki döneme ait somut bir uygulama adımı tanımlar. Bu düzen görüşmeleri hedeflere bağlı tutar ve ilerlemeyi adım adım görünür kılar.
İK Her Adımda Hangi Kaydı Tutar?
Koçlukta görüşme içeriği gizlidir, süreç bilgisi ise kurumun kaydıdır. İK bu ayrımı baştan tanımlar ve dört belgeyle çalışır. İlki ihtiyaç formudur. Formda yöneticinin rolü, koçluğun gerekçesi ve beklenen sonuç yer alır. İkincisi üçlü sözleşmedir. Üçüncüsü görüşme takvimidir ve tarih ile gerçekleşme bilgisini içerir. Dördüncüsü hedef takip özetidir. Bu özeti yönetici hazırlar, sponsorla paylaşır ve İK dosyaya ekler.
Bu kayıt düzeni iki tarafa da güven verir. Yönetici görüşmede konuştuklarının kendisinde kaldığını bilir. Sponsor ise hedeflerdeki ilerlemeyi düzenli olarak görür. Hangi bilginin kiminle paylaşılacağı sözleşmede açıkça yazılır.
Kayıt düzeni kurumun koçluk yatırımını yönetmesine de olanak tanır. İK, yıl içinde kaç yöneticinin koçluk aldığını, programların hangi aşamada olduğunu ve hangi hedef başlıklarının öne çıktığını tek bir tabloda izler. Öne çıkan başlıklar eğitim ihtiyaç analizine ve liderlik gelişim programlarının içeriğine veri sağlar. Böylece birebir yürüyen bir süreç, kurumun genel gelişim planını da besler. Belgelerin tamamı İK'da gizlilik kurallarına uygun biçimde saklanır ve erişim yetkisi sözleşmedeki taraflarla sınırlı tutulur.
İK ayrıca koçluk sürecini diğer İK sistemleriyle ilişkilendirir. Koçluk hedefleri yetkinlik modelindeki başlıklarla aynı dille yazılır. Kapanış özeti yöneticinin bireysel gelişim planına ve yedekleme planındaki hazır olma değerlendirmesine girdi olur. Sürecin kurum düzeyindeki sonucunu izleme yöntemini Koçluk Sürecinin Kurum İçindeki Etkisi Nasıl Ölçülür? yazısında ele alırız.
Üst Yönetim İçin Süre, Bütçe ve Sonuç
C-level yöneticiler koçluk kararında üç soruya yanıt arar. İlki süredir. 6 ile 8 seanslık bir program iki ya da üç haftalık aralıklarla birkaç aya yayılır. İkincisi bütçedir. Bütçe koçluk alan yönetici sayısına, seans sayısına ve takip programının kapsamına göre oluşur. İK bütçeyi yönetici gruplarına göre önceliklendirir ve üst yönetime seçenekli bir plan sunar. Üçüncüsü sonuçtur. Sonuç, sözleşmede tanımlanan davranış hedeflerindeki ilerlemeyle ve yöneticinin ekibinde gözlenen değişimle ölçülür.
Sponsorun süreçteki tutumu sonucu doğrudan etkiler. Ara değerlendirmeye katılan ve yöneticiye yeni davranışı deneme alanı açan bir sponsor, koçluğun işe yansımasını hızlandırır. Kritik rollerdeki yöneticilerin göreve uyum süresi kısalır, yetki devri güçlenir ve kararlar ekibe net biçimde aktarılır.
Üst yönetim koçluğu hangi yönetici gruplarına sunacağına da karar verir. İK bu karar için bir öncelik sıralaması hazırlar. Sıralamada kritik pozisyonlar, yeni atamalar ve yedekleme planındaki adaylar yer alır. Üst yönetim sıralamayı kurumun stratejik öncelikleriyle birlikte değerlendirir ve yıllık koçluk planını onaylar. Plan onaylandığında İK koç havuzunu ve takvimi buna göre hazırlar.
Koçluk kapanışla tamamlanır, kazanım ise takip programıyla sürer. Kaan Böke Yönetim Danışmanlığı'nın Yönetici Koçluğu ve Takip Programları bu sürekliliği planlama, uygulama ve etkinin değerlendirilmesi adımlarıyla bir bütün olarak kurgular.
35+ yıllık kurumsal deneyim ve 25+ yıllık C-level liderlik perspektifiyle stratejik ve uygulanabilir çözümler sunarız. Yöneticileriniz için yapılandırılmış bir koçluk süreci kurmak üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Yorumlar